و قرينة الاستعارة هى كون هذا الكلام كلام الموتى مع قوله هذا ما وعد الرحمن و صدق المرسلون . ترجمه مصنّف گويد : و يا قدر جامع مختلف است همچون : رأيت شمسا در حالى كه از [ شمس ] انسانى اراده شده باشد همچون شمس در حسن طلعت و ارتفاع شأن . و اگر طرفين استعاره حسّى نباشند پس يا هردو عقلى بوده همچون : من بعثنا من مرقدنا چه آنكه مستعارمنه عبارتست از [ رقاد ] يعنى خواب و مستعارله مرگ بوده و جامع بين ايندو عدم ظهور فعل مىباشد و تمام عقلى هستند . شارح مىگويد : و يا قدر جامع بين مستعارمنه و مستعارله مختلف مىباشد يعنى بعضى حسّى و برخى عقلى است چنانچه گوئى : رأيت شمسا و حال آنكه از شمس انسانى را اراده كنى كه در حسن طلعت و ارتفاع شأن مانند خورشيد باشد در اينمثال حسن طلعت حسّى و ارتفاع شأن عقلى است . سپس گويد : كلمه [ و الّا ] معطوف است به [ و ان كانا حسيّين ] و تقدير كلام چنين مىباشد : و ان لم يكن الطّرفان حسيّين يعنى و امّا اگر دو طرف استعاره حسّى نباشند پس يا هردو عقلى بوده مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده :